Alle ethiek is afhankelijk van de situatie; er zijn geen absolute morele waarden.

Hoe wordt de stelling gebruikt?

Algemeen

Ethiek is het onderdeel van de filosofie dat gaat over hoe de mens moet handelen en leven. De basisvraag voor de ethicus is: "Wat moet ik doen?" Er zijn verschillende stromingen binnen de ethiek, stromingen met een 'belangrijkste waarde' (ethisch monisme) zoals de deugdenethiek van Aristoteles, de Stoïcijnse natuurwetethiek, de utilitaristische ethiek en de plichtenethiek van Immanuel Kant; en stromingen die uitgaan van een 'waardepluralisme', een situatie waarin men stelt dat waarden niet tegen elkaar afgewogen kunnen worden, zodat er geen rationele ethische beslissing kan worden genomen, waaraan met name Isaiah Berlin heeft bijgedragen.

De stelling getuigt duidelijk van waardepluralisme en wordt gebruikt om het naast elkaar bestaan van verschillende culturen met eigen waarden- en normenstelsels te verdedigen. 

Relevante links

http://utopia.knoware.nl/users/voorzang/moraalnrc.html  http://www.liberales.be/cgi-bin/showframe.pl?boek&berlinvrijheid

Wie heeft er belang bij deze stelling?

Iedereen die een multiculturele samenleving bepleit, moet ook waardepluralisme bepleiten, omdat dan niet gekozen hoeft te worden in de onvermijdelijke waardeconflicten. De stelling is ook erg handig voor iedereen die een inconsistent gedrag wil verdedigen. Dan weer vindt hij de ene waarde belangrijk, straks weer een andere, zo glibbert hij ons ethisch gezien uit onze handen. Ook wordt waardepluralisme graag verward met verdraagzaamheid.

Relevante links

http://kvc.minbuza.nl/nl/archief/rapport/h2_1.html

Waarom is de stelling fout?

Het rapport waarnaar bovenstaande link verwijst, meldt het al:

Het logische en ethische probleem van het relativisme is erin gelegen dat het ook absolutisme en dogmatisme moet sanctioneren. Absolutisme hoeft echter op zijn beurt relativisme niet te onderschrijven. Aangezien een groot aantal visies uit heden en verleden intolerant zijn, zouden we, door deze op onze tolerante, liberale wijze te sanctioneren, ook intolerantie billijken. Als de wereld zou worden geregeerd door relativisme, zou er geen enkele ruimte zijn voor een relativistische stellingname. Cognitief relativisme is onzin, moreel relativisme is tragisch. Zonder een stellingname over absolute waarden zou geen enkele aanbeveling van deze Commissie mogelijk zijn en zou er zelfs geen rationele uitwisseling van ideeën kunnen plaatsvinden

Hoe zit het dan wel?

Er zijn geen verschillende wereldsituaties, alle mensen behoren tot dezelfde soort, zodat het veronderstellen van verschillende elkaar uitsluitende situaties onzinnig is. Er zijn dus wel degelijk mondiaal geldende waarden die alle mensen binden. De SAM-partij heeft haar visie op dergelijke waarden uitgewerkt: klik hier